Οι σκάλες (διήγημα)

 

Στη σύντομη σταδιοδρομία μου ως μουσικός, προτού ακούσω τους γονείς μου και αποχωριστώ για τα καλά τα ασπρόμαυρα πλήκτρα του πιάνου στο σαλόνι για να αφοσιωθώ στις σπουδές μου στην ιατρική, είχα μια συμμαθήτρια που τώρα τυχαίνει να είναι μια λαμπρή σολίστρια. Το όνομά της φιγουράρει συχνά στα προγράμματα του Μεγάρου αλλά, απ' ό,τι μαθαίνω, και στα προγράμματα ιερών μουσικών αιθουσών σ' ολόκληρη την Ευρώπη, πλάι σε τίτλους έργων που σε τρομάζουν: Ραχμάνινοφ, Σοπέν, Μπετόβεν, Σκριάμπιν...

Παρά τη δοξασμένη ζωή της βιρτουόζου, έμαθα πως η συμμαθήτριά μου δίδασκε κιόλας πιάνο και μάλιστα είχε την καλύτερη φήμη. Όταν λοιπόν μια συνάδελφός μου στο νοσοκομείο μου είπε πως έψαχνε έναν καινούργιο καλό δάσκαλο πιάνου για τον οκτάχρονο γιο της, τον Αλέξανδρο, της μίλησα με τα πιο γλαφυρά και επαινετικά λόγια για την εξαιρετική αυτή μουσικό και ολοκλήρωσα τον μονόλογό μου λέγοντας: "μαζί της θα πετύχει σίγουρα".

Μια εβδομάδα αργότερα, η συνάδελφός μου με πλησίασε φανερά απογοητευμένη και μπερδεμένη, λέγοντάς μου πως είχε πράγματι κανονίσει ένα δοκιμαστικό μάθημα με τη Νίνα - Νίνα την έλεγαν την επιτυχημένη μου πρώην συμμαθήτρια - , το οποίο όμως πήγε όσο πιο στραβά γινόταν.

"Τι να σου λέω!" έκανε. "Τον σήκωσε από το πιάνο μετά από δέκα λεπτά και άρχισε να φωνάζει. Και ότι το παιδί δεν κάνει για μουσική και για ποια την περάσαμε και πως με το ζόρι βρίσκει χρόνο για τους διπλωματικούς της μαθητές κι ακόμα πως δεν μπορεί δα να κάθεται να του διδάσκει σκάλες*!"

Ανασήκωσα τα φρύδια μου έκπληκτος.

"Μα ο Αλέξανδρος είναι μικρό παιδί. Μόνο έναν χρόνο έκανε με τον προηγούμενό του δάσκαλο. Δεν της το είπες αυτό;" ρώτησα.

"Της το είπα, μα πού να συζητήσουμε πολιτισμένα με αυτήν να ωρύεται και τον Αλέξανδρο να 'χει βάλει τα κλάματα; Τον πήρα και φύγαμε. Άντε να δω τώρα πώς θα τον πείσω να συνεχίσει μετά απ' αυτό..." κούνησε το κεφάλι της εκείνη.

Ομολογώ πως κι εγώ πίστευα ότι το ξέσπασμα της Νίνας θα ήταν αιτία ο μικρός να αφήσει τη μουσική. Κρίμα! Και του έδινε τόση χαρά! Θυμάμαι τις φωτογραφίες και τα βίντεο που μας έδειχνε η μητέρα του στη δουλειά μ' ένα χαμόγελο όλο καμάρι. Άκου δεν κάνει για μουσική...Αφού του άρεσε τόσο, κι έδειχνε να μαθαίνει γρήγορα...

Ποιος να μου το έλεγε πως κάπου δέκα χρόνια αργότερα κι αφού είχαν βρει μια άλλη καθηγήτρια, ο Αλέξανδρος θα έδινε εξετάσεις για το δίπλωμά του στο πιάνο! Φυσικά όλοι οι μουσικόφιλοι συνάδελφοι σπεύσαμε να παρακολουθήσουμε το ρεσιτάλ με μεγάλη χαρά. Κι όπως κοιτούσα τριγύρω αφηρημένα την ώρα που ο νεαρός πια Αλέξανδρος έπαιζε μια ιλλιγιώδη σπουδή που τα αυτιά μου δεν εκτιμούσαν ιδιαίτερα, τι να δω! Ανάμεσα στην εξεταστική του επιτροπή ήταν η Νίνα! Σκεφτική, με ύφος χιλίων καρδιναλίων πίσω από τα γυαλιά της και τα χείλη της σουφρωμένα, παρακολουθούσε τα χέρια του νεαρού προσεκτικά, και φαινόταν να εγκρίνει την τεχνική του. 

Αναρωτήθηκα αν θυμόταν καν, την ώρα που έγινε παύση κι έπειτα η αίθουσα πλημμύρισε με τις πρώτες νότες της τρίτης μπαλάντας του Σοπέν, τα λόγια που του είχε πει δέκα χρόνια πριν, πως δεν έκανε για τη μουσική και όλα τα παρόμοια. Και κάπου μέσα μου χαμογέλασα ειρωνικά.

Στο τέλος της εξέτασης, κι αφού η επιτροπή ομόφωνα κήρυξε τον Αλέξανδρο διπλωματούχο με άριστα, τα μέλη σηκώθηκαν για να του δώσουν συγχαρητήρια. 

Η Νίνα τον πλησίασε τελευταία, δίνοντάς του το χέρι μ' ένα πειραχτικό χαμόγελο.

"Συγχαρητήρια, νεαρέ μου. Μπράβο σου".

"Σας ευχαριστώ. Δεν ξέρω αν το θυμάστε, αλλά παραλίγο να ήσασταν η δασκάλα μου," της απάντησε εκείνος, κι έμοιαζε σαν να προσπαθούσε να πνίξει ένα κοροϊδευτικό γέλιο.

Η Νίνα ανασήκωσε τα φρύδια της.

"Μπα; Και πώς μου ξέφυγες; Συνήθως τέτοια ταλέντα σαν εσένα δεν αφήνω να μου τα πάρουν οι άλλοι" έκανε.

"Όπως και να 'χει, δεν νομίζω πως θα 'θελα να κάνω μάθημα μαζί σας".

"Και γιατί αυτό;"

Ο νεαρός χαμογέλασε.

"Μα αφού δεν μπορούσατε να καθίσετε να μου διδάξετε ούτε τις σκάλες,"  είπε απλά, και την προσπέρασε.

*σκάλες: στην ορολογία της θεωρίας της τονικής μουσικής, η σκάλα είναι η ανοδική πορεία από μια νότα στην αντίστοιχή της στην επόμενη οκτάβα. Μια πολύ γνωστή σκάλα είναι η ντο-ρε-μι-φα-σολ-λα-σι-ντο. Οι νότες που περιέχονται και οι μεταξύ τους αποστάσεις καθορίζονται από το είδος της σκάλας (μείζονα, ελάσσονα, πεντατονική, ολοτονική κτλ).